Ta an BLAG SEO BOGTHA GO http://andrumamornuacht.blogspot.com/

Tá sé deacair eolas cruinn neamhspleách a fháil in amanna faoi imeachtaí i dTír na mBascach, Euzkadi.
Ach beidh faill ag éisteoirí Raidió Fáilte an t-eolas sin a fháil inniu nó beidh Martxello Otamandi, an fear atá i gceannas ar an nuachtán laethúil Bascaise, Berria, a chloisteáil agus é faoi agallamh agam ar Raidió Fáilte.
I measc rudaí eile cuimhníonn Martxello dom , agus é faoi agallamh, go bhfuil sampla Alban, atá ag lorg reifreann agus féinriail faoi cheannasaíocht Alex Salmond, go bhfuil sin i mbéal an phobail fud fad Euzkadi. Agus go bhfuil pobal Euzkadi maíte ar a leithéid de mhúnla a thriall iad féin.
Cuimhníonn sé go gcreideann Bascaigh anois, i bhfianaise teip shos cogaidh ETA anuraidh, gur an Bhruiséal an eochar chun cothromas a fháil dóibh féin seachas trí bheith ag labhairt le Madrid.
Agus luann sé pointe suimiúil go maith. Dar leis nach bhfuil ach dhá thír in Iarthar an Domhain a bhfuil sé de cheart acu reifreann a lorg chun briseadh ar shiúl ón aonad polaitiúil ina bhfuil siad.
Is iad sin Quebec - a dtig reifreann a lorg am ar bith chun fáil amach ar mhaith leis an tromlach imeacht ó Cheanada. Agus an stát eile a bhfuil an cumhacht sin aige .... na Sé Chontae!
Tá soláthar ann do reifreann sna Sé Chontae má mheasatar go bhfuil sciar nach beag den phobal ag iarraidh an tír a athaontú.
Beidh na ceisteanna seo agus tuilleadh faoi chaibidil ar an agallamh le Martxello Otamandi ar Raidió Fáilte ag meánlae inniu. Bhí Martxello ag Gradaim na hAislinge aréir ag Óstan an Europa aréir agus é iontach spreagtha a bheith ansin arís eile.
Bhí plé maith agam leis faoi Berria a dhíolann 20,000 cóip sa lá - agus nach é a bhí gonta faoi chruachás Lá. Agus inniu beidh sé ag triall ar Londain chun labhairt le lucht cearta daonna faoina ghabháil agus a chéasadh ag peas na Spáinne. Gabhadh é cionn is gur foilsíodh ráitéis le hETA ar an nuachtán Bascaíse a bhí ann ag an am.

Tá leabhar nua le seoladh ag Coiscéim Feirste sa Cheathrú Póilí Dé Sathairn bheag seo, 22 Samhain.
Is é Ciarán Dunbar a rinne atheagar a chur ar Dá Scéal Reachlann agus eile. Is é atá ann ná dhá scéal béaloideasa agus cuid ábhar eile i nGaeilge Oileán Reachlann.
Foilsíodh an chéad scéal sa leabhrán, Mac na Baintreabhraí agus Níon an Rí den chéad uair ag Séamus Ó Searcaigh i 1926. Bhailigh Séamas é as béal Dhomhnaill Mhic Mhuircheartaigh, Ceann Ramhar Thuaidh, Reachlainn Uachtarach i 1915.
Foilsíodh an dara scéal, An Sionnach agus Cailleach na gCearc den chéad uair ar an Irish Independent in 1908. Ba é Aoidhmín Mac Gréagóir a bhreac síos an scéal ach ní soiléir cérbh é an scéalaí sa chás seo.
Beidh seoladh na leabhar ann ar 3.30 in Dé Sathairn 22 Samhain sa Chultúrlann. Fáilte roimh chách agus mar is nós beidh smailcíní bia agus soláistí ar fáil.

Tá tuairimiocht cloiste agam ó dhuine a dtig muinín a chur ann de ghnách go bhfuil Gregory Campbell míshásta agus thar a bheith míshásta faoin chomhaontú a rinneadh idir Sinn Féin agus an DUP an tseachtain seo. An bhfuil sé ar tí léimniú? Níl a fhios. Is beag feisire Westminster is tionóil a chuirfeadh sin uilig i gcontúirt le dul isteach san fhásach polaitiúil ar mhiathe le 'prionsabal' - go háirithe nuair atá an oiread sin den phrionsabal sin geillthe cheana féin. Coinneoidh muid súl ar an scéal seo.
Agus tuigtear dom go mbeidh eolas faoi na míreanna eile a d'aontaigh an DUP, an Ghaeilge san áireamh, ina gcomhphacáiste, go mbeidh eolas faoi na míreanna eile sin le teacht amach faoin Mháirt seo chugainn. Is é sin mura scaoiltear an t-eolas leis na meáin ar dtús.

Beidh comhdháil sa Chultúrlann ar 10.30 ar maidin De hAoine. - Seize the Moment - Tapaigh an deis is teideal don chomhdháil atá á eagrú ag Fáilte Feirste Thiar, dream atá freagrach as cur chun tosaigh na turasóireachta i mBéal Feirste Thiar. Beidh ionadaithe ó Northern Ireland Tourist Board ann mar aon le Tourism Ireland agus an Ceathrú Gaeltachta.
Tá sé le sonrú go bhfuil méadú mór ar líon na dturasóirí atá ag teacht go Béal Feirste Thiar. Cuireann sé iontas orm i gcónaí oiread sin turasóirí is a bhfeicim thíos ag coirneál Northumberland Street ar Bhóthar na bhFál agus iad ag tógáil grianghrafanna den bhalla iomlán de mhúrphictiúirí ansin.
Mo bharúil féin faoin tionscal seo. Measaim gur niche margadh iontach beag é turasóireacht a bhunú ar an pholaitíocht agus na trioblóidí agus iarsmaí na dtrioblóidí. Agus na daoine atá ag teacht faoi choinne a leithéid a fheiceáil tagann siad isteach go gasta, tógann grianghraf agus imíonn leo gan airgead a chaitheamh sa cheantar nó gan ach fiorbheagán a chaitheamh.
Tá fadhb mhór ann cionn is easpa lóistíne agus cionn is gan óstan a bheith anseo.
Ach tá fadhb eile ann fosta. Agus dar liom nach bhfuiltear ag déanamh margaíocht ar an cheantar ar bhealach cuimsitheach go maith.
Ba cheart pacáistí a chur ar fáil agus féacháil le daoine a mhealladh ar mhaith leo an taithí iomlán ar Bheal Feirste Thiar thar tréimhse seachtaine nó cúpla lá ar a laghad.
Ar na rudaí a bheadh ar fáil ann, ranganna Gaeilge/ceol traidisiúnta/cocaireacht na hÉireann; cuairt le saineolaí ar an Sliabh Dubh/ar Chluain an Bhogaigh/ ar Ghleann Chuilinn. Turas treoraithe thart ar reilig na Cathrach/Reilig Bhaile an Mhuilinn. Turas treoraithe polaitiúil thart ar an cheantar nó cuid de ag cur san áireamh an pholaitíocht ach fosta stair tionscála na cathrach agus stair tionsclaíochta Bhéal Feirste Thiar. Bheadh turas teoraithe den saghas céanna le déanamh ar cheantar na Seanchille mar chuid de sin chomh maith.
Slí na Gaeilge a bheith ann faoi mar atá Slí na Saoirse i mBoston (agus slíte turasóireachta in áiteanna eile), turas thart ar na háiteanna is mó a cheanglítear le Gaeilge an taobh seo baile.
Níl ansin ach cúpla smaoineamh. B'fhéidir go bhfuil sé ró-luath chun tabhairt faoina leithéid. Ach luath nó mall caithfidh Béal Feirste Thiar a aithint gur mó atá le tairscint don domhan ná na trioblóidí agus a iarsmaí.

'Catholic to be Attorney General' an ceannteideal a bhí ag an Irish News inné.
Is ionadh liom sin nó ní féidir creideamh John Larkin a úsáid mar shlat tomhais ar a chumas nó a éifeacht san am atá le teacht. Beidh le feiceáil.
D'oibrigh John Larkin go dlúth leis an DUP san am a d'imigh agus bhí sé ina bhall gníomhach den Alliance ar feadh roinnt blianta. Rudaí atá níos tábhachtaí mar shlat tomhais air ná an creideamh a luaítear leis.
Cibé faoi sin ba mhaith liom creidbheal go ndéanfaidh John Larkin difear ó thaobh chúrsaí dlí sa tuaisceart (bhí sé ar aon scoil liom, cad é mar nach mbeadh eirim ann!)
Thar aon rud eile tá duine de dhíth, ar stíl agus ar mhianach Nuala O'Loan, a chuirfeadh ar an DPP ó thuaidh a bheith freagrach don phobal. A thabharfadh ar an DPP a bheith ag gníomhú níos minice agus níos diograisí ar cheisteanna a bhaineann le heachtraí a tharla sa 'chogadh salach' a reáchtáil an RUC is fórsaí rúnda na Breataine agus dá réir.
Níl a fhios agam an mbeidh sé de mhianach ná d'acmhainn ag John Larkin sin a dhéanamh. Ach is ionadh liom an Irish News a bheith chomh tógtha sin faoi chreideamh John Larkin.
Bhí Caitlicigh san RUC orthu sin is díograisí a chuir a gcomhChaitlicigh faoi chois. Bhí cléir san eaglais Chaitliceach orthu sin a shéan airgead agus tacaíocht ar phobail cionn is an pholaitíocht mhícheart a bheith acu. Agus ba Chaitlicigh go smior cuid de na hiriseoirí sin a chaith cuid mhór ama ag díspeagadh iarrachtaí a gcomhChaitlicigh ar chothrom na Féinne sa tuaisceart. Mar a dúirt an tAthair Des Wilson tráth, 'Tá péas maith ann agus tá drochphéas ann - ní péas Caitliceach maith agus péas Protastúnach dona.'

Nach mór an t-athrú atá tagtha ar RTÉ!
Ar maidin ar Morning Ireland bhí píosa ann faoi ghlas-fhiontraithe agus an dóigh a dtiocfadh leo teacht ar airgead chun tús a chur lena ngnó nua. Bhí comhdháil faoin cheist i mBaile Átha Cliath inné agus tuairsc faoi sin.
Ba é an chéad sliocht a chualathas ar an tuairisc ná duine ag an chomhdháil ag rá gurb é an bealach chun airgead a fháil sna dálaí atá anois ann ná, 'Balaclava, gun!'
Bí ag labhairt faoi risque ag am nuair a bhíonn beirt nó triúr á scoileadh chun báis gach seachtain.

Bhí Féile Cooish ar siúil ag deireadh seachtaine seo thart ar Oileán Mhanainn agus bhí roinnt de Ghaeil Bhéal Feirste i láthair ann. Dé hAoine thug siad cuairt ar bhunscoil Ghaeilge in St John's agus fuair siad amach go mbíonn Gaeilge na hÉireann á foghlaim ag an daltaí ann. Oíche Aoine bhí scoth an cheoil ann sa Centenary Centre i Peel. Dé Sathairn thug siad cuairt ar an áit i gcuideachta Annie Kissick, bean chéile le Phil Gawne, fear a chaith seal i bpríosún as a bheith ag tógáil seasamh láidir ar son na teanga agus an dúchas. An oíche sin bhí seisiún ollmhór ann i Port St Mary agus scoth an cheoil ar fáil ann. Seo tús le nasc lenár gcol ceathracha Ceilteacha, nasc a thit i léig i gceart ón am a bhí Horslips ag ceol as Mannainís. Ní amháin go bhfuil an buíon Gsael seo chomh spreagtha seo faoina gcuairt ar Oileán Mhanainn ach go bhfuil siad chéana féin ag beartú cuairt ar Chorn na Breataine. Feer vie! nó fíor mhaith mar a deir na hUltaigh.

Sa ghrianghraf thuas roinnt abairtí i Manannais ar mhata beorach -
jough ny ghaa - deoch nó dhó
jough - deoch
lhune - beer
sharoo - bitter
feeyn - wine
feeyn jiarg - red wine
ushtey bea - whiskey
juan shoyll - johnny walker
bainney ny baa doo - guinness

Beidh Acht na Gaeilge faoi chaibidil ag Stormont amárach. Beidh Domiimic Ó Brollacháin ón SDLP ag léiriú sonraí an Private Members Bill a bheidh sé ag cur chun tosaigh ag Stormont, bille a mholann Acht na dTeangacha Oifigiúla a bheith sa tuaisceart. Anois, beidh sin iontach suimiúil.
Cibé faoi sin tá POBAL, scátheagras phobal na Gaeilge, ag éileamh shocrú gasta ar cheist Acht na Gaeilge TÉ, ag éirigh as na cainteanna idir SF agus an DUP. Dúirt Janet Muller, ‘Astu siúd a chur freagraí isteach chuig an chéad phróiseas comhairliúcháin rialtasach ar an reachtaíocht, thacaigh 93% acu le moltaí POBAL d’Acht na Gaeilge. Tuigeann pobal na Gaeilge go mbíonn castachtaí agus deacrachtaí le gach babhta do chainteanna idir na páirtithe agus an dá rialtas. Ag an am céanna, cuireann sé inmí orainn anois go bhfuil ‘gnó coitianta’ le tosú arís sa Tionól gan aon ráiteas sonrach ar leith déanta faoi Acht na Gaeilge. Tá gealltanas Chill Rimhinn maidir leis seo go hiomlán soiléir. Gan eolas mionsonrach maidir leis na cinntí a ghlacadh le linn do na cainteanna is déanaí – má bhí cinntí glactha i dtaca leis an Ghaeilge de – is léir go líonfaidh na páirtithe polaitiula an bearna eolais seo le léamh s’acu féin ar cad é mar a sheasann cúrsaí. Déanfaidh sé seo fo-mhíniú ar mhuinínn phobal na Gaeilge sa phróiseas polaitíochta. Is mithid do na páirtithe bogadh chun tosaigh go haibí ar an cheist seo, agus Acht Gaeilge cuimsitheach, ceart-bunaithe a fhógairt gan moill.’

CABARET CRAICEAILTE - TIGH HIÚDAÍ

DE SATHAIRN BHEAG SEO/ 22 SAMHAIN 2008:

TUCAN (As Sligeach - ‘Rodrigo y Gabriela na hÉireann)

BRID NI ICI (Nua cheol traidisiúnta as Gaoth Dobhair) le tionlacan ó CONOR DAY & LIAM MAC GIOLLA BHRIGHDE.

LIAM DEERY (Rí an ghiotair leictreach) & ROBBIE BANJO

CIARAN O MAONAIGH (Iar Cheoltóir na Bliana TG4) & CAITLIN NIC GABHANN (concertina)

SINTIUS: €5 AG AN DORAS.

(Tógra iomlán deonach.Téann gach pingin chuig na ceoltóirí & ciste an chabaret)

AG TEACHT AS SEO GO MÁRTA:bréag, blunderbrau,Beairtle ó Domhnaill,P J Sonai & Clann Sonaí;MC Muipeid,Bubba Shakespeare & cuid mhór ceoltóirí beaga agus móra eile)